ของดีเกษตรต้องไปให้ถึงโรงงาน! ARDA ผนึกเครือข่ายลงแพร่–น่าน ดันอาหารแปรรูปมูลค่าสูง เชื่อมวิจัยถึงตลาด

ARDA นำเครือข่ายวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรมลงพื้นที่แพร่–น่าน วันที่ 4–5 ตุลาคม 2569 ศึกษาแนวทางเชื่อม “งานวิจัย–เทคโนโลยี–การผลิต–มาตรฐาน–ตลาด” เพื่อผลักดันผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปมูลค่าสูงไปสู่การใช้ประโยชน์จริง แต่สถานะปัจจุบันยังเป็นการศึกษาและพัฒนาแนวทาง ไม่ใช่หลักฐานว่ามีโรงงานใหม่ คำสั่งซื้อ หรือตลาดรับซื้อผลผลิตเกษตรกรเกิดขึ้นแล้ว

สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ ARDA นำเครือข่ายด้านการวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรม ลงพื้นที่จังหวัดแพร่และน่าน ระหว่างวันที่ 4–5 ตุลาคม 2569 เพื่อศึกษาและแลกเปลี่ยนแนวทางพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปมูลค่าสูง

เป้าหมายสำคัญตามข้อมูลของ ARDA คือการเชื่อมกระบวนการตั้งแต่ งานวิจัย เทคโนโลยี การผลิต มาตรฐาน ไปจนถึงตลาด เพื่อให้ผลงานวิจัยสามารถนำไปใช้ประโยชน์และสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจในพื้นที่ได้

ARDA นำเครือข่ายวิจัย–นวัตกรรมลงพื้นที่

การลงพื้นที่ครั้งนี้นำโดย ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการ ARDA พร้อมด้วย นายรัตนะ สวามีชัย ที่ปรึกษา ARDA

เครือข่ายที่เข้าร่วมประกอบด้วย รศ.ดร.นพพร ลีปรีชานนท์ รองผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.), ดร.รจนา ตั้งกุลบริบูรณ์ รองผู้ว่าการยุทธศาสตร์และจัดการนวัตกรรม สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) และ นายอนันต์ ลาภสุขสถิต ประธานสถาบัน K Agro-Innovate ภายใต้มูลนิธิกสิกรไทย

สาระสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการเดินทางไปศึกษาดูงาน แต่เป็นการนำหน่วยงานที่ทำหน้าที่แตกต่างกันในระบบวิจัยและนวัตกรรมมาดูโจทย์เดียวกันว่า จะพาผลงานจากขั้นวิจัยไปถึงการผลิตและตลาดได้อย่างไร

แพร่ : ดูเส้นทางจากห้องวิจัยไปสู่การผลิต

หนึ่งในจุดสำคัญของการลงพื้นที่จังหวัดแพร่คือ ศูนย์การเรียนรู้การแปรรูปอาหาร ตำบลแม่จั๊วะ อำเภอเด่นชัย

คณะได้ศึกษากระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร ตั้งแต่ขั้นห้องปฏิบัติการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ ไปจนถึงกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการผลิตและมาตรฐาน

โจทย์สำคัญคือทำอย่างไรให้องค์ความรู้และเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นสามารถก้าวออกจากระดับงานวิจัย ไปสู่การผลิตสินค้าที่มีมาตรฐานและมีโอกาสเข้าสู่ตลาดจริง

ทำไมเรื่อง “วิจัยสู่โรงงาน” เกี่ยวกับเกษตรกร?

ปัญหาของสินค้าเกษตรหลายชนิดคือเกษตรกรขายในรูปวัตถุดิบหรือผลผลิตสด ทำให้มูลค่าที่ได้รับขึ้นอยู่กับราคาในช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาด

การแปรรูปสามารถเป็นอีกทางหนึ่งในการสร้างมูลค่าเพิ่ม เช่น การพัฒนาวัตถุดิบให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์อาหารที่มีมาตรฐาน มีอายุการเก็บรักษา หรือมีตลาดเฉพาะมากขึ้น

ดังนั้น หากงานวิจัยสามารถเชื่อมไปถึงกระบวนการผลิตเชิงพาณิชย์และตลาดได้จริง ก็มีโอกาสเพิ่มช่องทางใช้วัตถุดิบเกษตรในพื้นที่

แต่คำสำคัญคือ “หากทำได้จริง”

เพราะการลงพื้นที่หรือมีเทคโนโลยีพร้อมเพียงอย่างเดียว ยังไม่ได้ยืนยันว่าเกษตรกรจะมีรายได้เพิ่มขึ้น

ต้องแยก “เป้าหมาย” ออกจาก “ผลที่เกิดแล้ว”

ARDA ระบุเป้าหมายของการเชื่อมงานวิจัย เทคโนโลยี การผลิต มาตรฐาน และตลาด เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์และสร้างรายได้ในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม

แต่ข้อมูลที่เผยแพร่ในรอบนี้ยังไม่ควรนำไปขยายความว่า

มีโรงงานใหม่เกิดขึ้นแล้ว

มีคำสั่งซื้อสินค้าแล้ว

มีตลาดรับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรเพิ่มขึ้นแล้ว

หรือ เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นแล้ว

เพราะสิ่งเหล่านี้ต้องมีหลักฐานของการผลิต การซื้อขาย ตลาด และรายได้จริงรองรับอีกขั้นหนึ่ง

งานวิจัยจะมีค่ากับเกษตรกร เมื่อไปถึง “ตลาด”

สำหรับนาดีดี ประเด็นที่น่าติดตามต่อจากข่าวนี้มีมากกว่าคำว่า “นวัตกรรม”

สิ่งที่ต้องดูต่อคือ ผลิตภัณฑ์อะไรจะถูกนำไปต่อยอดจริง ใครเป็นผู้ผลิต วัตถุดิบมาจากเกษตรกรกลุ่มใด โรงงานหรือกำลังการผลิตมีอยู่แล้วหรือไม่ และตลาดปลายทางคือใคร

หากผลิตภัณฑ์มีตลาด แต่ไม่ได้ใช้วัตถุดิบจากเกษตรกรในพื้นที่ ผลประโยชน์ต่อเกษตรกรก็อาจมีจำกัด

ในทางกลับกัน หากสามารถสร้างระบบที่เชื่อมเกษตรกรผู้ผลิตวัตถุดิบ เทคโนโลยีแปรรูป โรงงาน มาตรฐาน และผู้ซื้อเข้าด้วยกันได้จริง ก็จะทำให้คำว่า “เพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตร” มีความหมายมากกว่าการพัฒนาต้นแบบในห้องทดลอง

สิ่งที่ต้องจับตาหลังการลงพื้นที่

ขั้นต่อไปที่ควรติดตามคือ ARDA และเครือข่ายจะเลือก ผลิตภัณฑ์หรือวัตถุดิบชนิดใด มาต่อยอด และจะเข้าสู่การผลิตจริงเมื่อใด

รวมถึงต้องดูว่าจะมี ผู้ประกอบการ ตลาด หรือคำสั่งซื้อ เข้ามารองรับหรือไม่ และที่สำคัญที่สุดคือเกษตรกรในแพร่–น่านจะเข้าไปอยู่ตรงไหนของห่วงโซ่มูลค่านี้

เพราะท้ายที่สุด ตัวชี้วัดที่เกษตรกรสัมผัสได้ไม่ใช่จำนวนงานวิจัยหรือจำนวนครั้งของการลงพื้นที่ แต่คือ มีตลาดเพิ่มหรือไม่ ขายวัตถุดิบได้มากขึ้นหรือไม่ และรายได้เพิ่มขึ้นจริงหรือไม่

ขณะนี้จึงควรมองข่าวนี้เป็น การวางเส้นทางเชื่อมงานวิจัยสู่การผลิตและตลาด มากกว่าการประกาศว่าความสำเร็จเชิงพาณิชย์เกิดขึ้นแล้ว

ที่มา : ARDA

เรียบเรียงโดย นาดีดี.คอม