เวียดนามพื้นที่ข้าวลด แต่ผลผลิตยังเพิ่ม! เกือบ 11 ล้านตัน ไทยจับตาคู่แข่งเร่ง “ข้าวคาร์บอนต่ำ”

สำนักงานสถิติเวียดนามเผยเกษตรไตรมาส 3/2569 พื้นที่ข้าวฤดู Hè Thu ลดลง 36,800 เฮกตาร์ แต่ผลผลิตยังคาดเกือบ 11 ล้านตัน เพิ่ม 71,200 ตัน ขณะโครงการข้าวคุณภาพสูง–ปล่อยต่ำในสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงเดินหน้าแล้วราว 420,800 เฮกตาร์ และเริ่มมีข้าวล็อตแรกส่งออกต่างประเทศ ด้านไทยยังต้องจับตาการแข่งขันทั้งราคา คุณภาพ และมาตรฐานการผลิต
รายงานสถานการณ์เศรษฐกิจและสังคมไตรมาส 3 และ 9 เดือนแรกของปี 2569 จาก Cục Thống kê หรือสำนักงานสถิติเวียดนาม ซึ่งเผยแพร่วันที่ 3 ตุลาคม 2569 ระบุว่า ภาคเกษตร ป่าไม้ และประมงของเวียดนามโดยรวมยังมีทิศทางเป็นบวก โดยผลผลิตและผลิตภาพข้าวเพิ่มขึ้น ขณะที่ผลไม้ ปศุสัตว์ และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำหลายกลุ่มขยายตัว
Mekong ASEAN นำข้อมูลดังกล่าวมารายงานเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2569 เวลา 18:44 น.
พื้นที่ข้าว Hè Thu ลด แต่ผลผลิตเกือบ 11 ล้านตัน
ข้อมูลระบุว่า เวียดนามปลูกข้าวฤดู Hè Thu ปี 2569 ประมาณ 1.86 ล้านเฮกตาร์ ลดลง 36,800 เฮกตาร์ จากปีก่อน
สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากการเปลี่ยนพื้นที่ไปปลูกพืชชนิดอื่น ใช้เพื่อวัตถุประสงค์นอกภาคเกษตร รวมถึงผลกระทบจากสภาพอากาศและการเพาะปลูกที่ล่าช้า
อย่างไรก็ตาม ณ วันที่ 20 กันยายน 2569 เก็บเกี่ยวแล้วประมาณ 1.81 ล้านเฮกตาร์ หรือ 97.7% ของพื้นที่เพาะปลูก
ผลผลิตข้าว Hè Thu ทั้งประเทศปี 2569 คาดว่าอยู่ที่ เกือบ 11 ล้านตัน เพิ่มขึ้นประมาณ 71,200 ตัน จากฤดูเดียวกันของปีก่อน
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าพื้นที่ปลูกที่ลดลงไม่ได้ทำให้ผลผลิตรวมลดลงตามไปด้วย
ข้าว Thu Đông ลดกว่า 1.3 แสนเฮกตาร์
สำหรับข้าวฤดู Thu Đông ณ วันที่ 20 กันยายน เวียดนามปลูกแล้วประมาณ 474,100 เฮกตาร์ ลดลง 130,700 เฮกตาร์ จากช่วงเดียวกันของปีก่อน
รายงานระบุว่าส่วนหนึ่งเกิดจากหลายพื้นที่ตั้งใจเลื่อนกำหนดเพาะปลูกเพื่อหลีกเลี่ยงฝนและพายุ ประกอบกับน้ำทะเลหนุนที่เกิดเร็วกว่าปกติ ทำให้บางพื้นที่ยังไม่สามารถเริ่มเพาะปลูกได้
ส่วนข้าวฤดู Mùa ปลูกแล้วประมาณ 1.33 ล้านเฮกตาร์ ลดลง 45,000 เฮกตาร์ จากช่วงเดียวกันของปีก่อน
เวียดนามเร่งข้าวคุณภาพสูง–ปล่อยต่ำ 420,800 เฮกตาร์
อีกตัวเลขที่น่าจับตาสำหรับอุตสาหกรรมข้าวไทยคือ ความคืบหน้าโครงการพัฒนาพื้นที่ข้าวคุณภาพสูงและปล่อยต่ำ 1 ล้านเฮกตาร์ในเขตสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงของเวียดนาม
ถึงเดือนสิงหาคม 2569 มีพื้นที่ประมาณ 420,800 เฮกตาร์ ที่นำกระบวนการผลิตภายใต้โครงการดังกล่าวมาใช้ทั้งหมดหรือบางส่วน
ขณะเดียวกัน มีข้าวล็อตแรกภายใต้แนวทาง “ข้าวเวียดนามสีเขียว ปล่อยต่ำ” จำนวน 552.4 ตัน ส่งออกไปยังญี่ปุ่น ออสเตรเลีย สิงคโปร์ และมาเลเซียแล้ว
ตัวเลข 552.4 ตันยังถือว่าเล็กเมื่อเทียบกับตลาดข้าวโดยรวม แต่สิ่งที่ควรจับตาคือทิศทางการพัฒนาสินค้าและมาตรฐานการผลิตของเวียดนาม มากกว่าปริมาณส่งออกล็อตแรกเพียงอย่างเดียว
ราคาส่งออกข้าวขาว 5% ไทยยังสูงกว่าเวียดนาม
ข้อมูลสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยล่าสุด ณ วันที่ 30 กันยายน 2569 ระบุราคาข้าวขาว 5% ของไทยที่ 474 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน
ขณะที่ข้อมูลเปรียบเทียบราคาต่างประเทศของสมาคมฯ ระบุข้าวขาว 5% เวียดนามอยู่ที่ประมาณ 420–424 ดอลลาร์ต่อตัน
ส่วนอินเดียอยู่ประมาณ 381–385 ดอลลาร์ต่อตัน
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้เป็น ราคาส่งออกในรูปดอลลาร์สหรัฐต่อตันแบบ FOB ไม่ใช่ราคาข้าวเปลือกหน้าไร่ และสินค้าแต่ละประเทศอาจมีคุณภาพ เงื่อนไข และช่วงเวลาเสนอราคาต่างกัน จึงไม่ควรนำตัวเลขดังกล่าวไปตีความตรง ๆ ว่าชาวนาไทยได้รับราคาสูงกว่าเกษตรกรเวียดนามตามส่วนต่างนี้
เกี่ยวอะไรกับชาวนาไทย?
เวียดนามเป็นหนึ่งในประเทศคู่แข่งสำคัญของไทยในตลาดข้าวโลก ข้อมูลรอบนี้จึงมี 2 ประเด็นที่ควรติดตาม
ประเด็นแรกคือ แม้พื้นที่ปลูกข้าวบางฤดูของเวียดนามลดลง แต่ผลผลิตข้าว Hè Thu ยังเพิ่มขึ้น ซึ่งทำให้ต้องติดตามเรื่องผลิตภาพต่อพื้นที่และปริมาณข้าวที่จะเข้าสู่ตลาด
ประเด็นที่สองคือ เวียดนามกำลังเดินหน้าโครงการข้าวคุณภาพสูงและปล่อยต่ำในพื้นที่ขนาดใหญ่ หากสามารถขยายการผลิตและสร้างตลาดได้ต่อเนื่อง การแข่งขันระหว่างประเทศผู้ส่งออกข้าวอาจไม่ได้วัดกันเฉพาะ “ราคา” แต่รวมถึงคุณภาพ การตรวจสอบย้อนกลับ และมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม ยังไม่สามารถสรุปจากข้อมูลนี้ว่าไทยจะเสียตลาดให้เวียดนาม หรือราคาข้าวไทยจะลดลง เพราะทิศทางตลาดข้าวยังขึ้นอยู่กับปริมาณซื้อของประเทศผู้นำเข้า ผลผลิตของผู้ส่งออกรายอื่น นโยบายการค้า ค่าเงิน คุณภาพสินค้า และปัจจัยตลาดโลกอีกหลายด้าน
ปศุสัตว์–ประมงเวียดนามก็ขยายตัว
นอกจากข้าว รายงานยังระบุว่าปศุสัตว์ปีกของเวียดนามยังขยายตัว ขณะที่การเลี้ยงสุกรเผชิญทั้งราคาสุกรที่เอื้อต่อการผลิตและต้นทุนอาหารสัตว์ที่เพิ่มขึ้น
ด้านประมง ในช่วง 9 เดือนแรกปี 2569 เวียดนามมีผลผลิตสัตว์น้ำรวมประมาณ 7.89 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 3.9% โดยผลผลิตจากการเพาะเลี้ยงประมาณ 4.86 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 5.9%
ผลผลิตปลาสวายอยู่ที่ประมาณ 1.43 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 4.4% ขณะที่กุ้งขาวแวนนาไมอยู่ที่ประมาณ 940,800 ตัน เพิ่มขึ้น 8.3%
ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าไทยควรติดตามเวียดนามไม่เฉพาะในตลาดข้าว แต่รวมถึงสินค้าเกษตรและประมงส่งออกหลายกลุ่มที่แข่งขันกันในตลาดต่างประเทศ
ข้อมูลตลาดข้าวไทยประกอบ : สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย
ที่มา : Mekong ASEAN
เรียบเรียงโดย นาดีดี.คอม


