ระวัง 5 ศัตรูตัวสำคัญ! ถั่วเหลืองกำลังออกดอก–ติดฝักอ่อน สถาบันวิจัยพืชไร่ฯ เตือนเกษตรกรเร่งสำรวจแปลง

สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงานเตือนเกษตรกรผู้ปลูกถั่วเหลืองในระยะออกดอก–ติดฝักอ่อน ให้เฝ้าระวังศัตรูพืช 5 ชนิด ได้แก่ หนอนกระทู้ผัก หนอนม้วนใบ แมลงหวี่ขาวยาสูบ มวนถั่วเหลือง และหนอนเจาะฝักถั่ว พร้อมเน้นหมั่นสำรวจแปลงเพื่อพบการเข้าทำลายตั้งแต่ระยะแรก อย่างไรก็ตาม คำเตือนดังกล่าวเป็นการแจ้งให้เฝ้าระวัง ไม่ใช่รายงานว่าศัตรูทั้ง 5 ชนิดกำลังระบาดทั่วประเทศ

ถั่วเหลืองออกดอก–ติดฝักอ่อน จับตา 5 ศัตรูพืช

สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร แจ้งเตือนเกษตรกรผู้ปลูกถั่วเหลืองในระยะ ออกดอก–ติดฝักอ่อน ให้ระวังการเข้าทำลายของแมลงศัตรูพืช 5 ชนิด ประกอบด้วย

1. หนอนกระทู้ผัก

2. หนอนม้วนใบ

3. แมลงหวี่ขาวยาสูบ

4. มวนถั่วเหลือง

5. หนอนเจาะฝักถั่ว

ช่วงออกดอกและเริ่มติดฝักเป็นช่วงสำคัญของการสร้างผลผลิต การถูกศัตรูพืชเข้าทำลายในช่วงดังกล่าวจึงเป็นความเสี่ยงที่เกษตรกรควรติดตามอย่างใกล้ชิด

แมลงหวี่ขาวยาสูบ ต้องดูใต้ใบ

ข้อมูลวิชาการของกรมวิชาการเกษตรอธิบายว่า แมลงหวี่ขาวยาสูบ (Bemisia tabaci) เป็นแมลงปากดูดขนาดเล็ก มักอยู่รวมกันเป็นกลุ่มบริเวณใต้ใบ

ตัวอ่อนจะเกาะดูดกินน้ำเลี้ยงจากใบถั่วเหลือง หากมีจำนวนมากสามารถทำให้ต้นแคระแกรนได้

นอกจากความเสียหายจากการดูดน้ำเลี้ยงแล้ว แมลงหวี่ขาวยาสูบยังมีความสำคัญในฐานะพาหะนำโรคไวรัสบางชนิดในถั่วเหลืองด้วย

กรมวิชาการเกษตรมีข้อมูลว่าศัตรูชนิดนี้พบสร้างความเสียหายในแหล่งปลูกถั่วเหลืองภาคเหนือและภาคกลาง และสามารถเข้าทำลายถั่วเหลืองได้หลายระยะ

กลุ่มหนอน–มวน ต้องดูทั้งใบและฝัก

ศัตรูอีก 4 ชนิดมีลักษณะการเข้าทำลายแตกต่างกัน จึงไม่ควรเห็นรอยทำลายแล้วสรุปทันทีว่าเป็นแมลงชนิดใดชนิดหนึ่ง

หนอนกระทู้ผักและหนอนม้วนใบ เป็นกลุ่มที่เกษตรกรควรสังเกตร่องรอยการกัดกินและความผิดปกติบริเวณใบ

ขณะที่ หนอนเจาะฝักถั่วและมวนถั่วเหลือง ต้องให้ความสำคัญกับการสำรวจบริเวณฝัก โดยเฉพาะเมื่อถั่วเหลืองเข้าสู่ระยะสร้างฝักและเมล็ด

องค์ความรู้ของกรมวิชาการเกษตรยังจัดหนอนม้วนใบ หนอนเจาะฝักถั่ว และแมลงหวี่ขาวยาสูบไว้ในกลุ่มศัตรูถั่วเหลืองสำคัญที่มีการศึกษาวิธีจัดการอย่างต่อเนื่อง

วิธีแรกที่ควรทำคือ “สำรวจแปลง”

สำหรับเกษตรกร สิ่งสำคัญหลังได้รับคำเตือนไม่ใช่การรีบพ่นสารทันที แต่คือการ เดินสำรวจแปลง

ควรตรวจทั้งด้านบนและใต้ใบ มองหาใบที่ถูกกัดกินหรือม้วนผิดปกติ ตรวจดอกและฝักอ่อน รวมถึงสังเกตตัวแมลงและร่องรอยการเข้าทำลาย

หากพบศัตรูพืช ควรจำแนกชนิดให้ถูกและประเมินสถานการณ์ในแปลงก่อนเลือกวิธีจัดการ

เพราะแมลงแต่ละชนิดมีพฤติกรรม จุดเข้าทำลาย และวิธีจัดการแตกต่างกัน

“เฝ้าระวัง” ไม่เท่ากับ “ระบาดแล้ว”

จุดที่ต้องแยกสถานะของข่าวนี้ให้ชัดคือ สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงานออก คำเตือนให้เฝ้าระวัง

ไม่ได้หมายความว่ามีรายงานการระบาดของศัตรูทั้ง 5 ชนิดพร้อมกันทั่วพื้นที่ปลูกถั่วเหลืองของประเทศไทย

ข้อมูลที่เผยแพร่ไม่ได้ระบุจำนวนจังหวัด จำนวนไร่ที่พบการระบาด หรือมูลค่าความเสียหาย

จึงไม่ควรเปลี่ยนพาดหัวเป็นลักษณะ “5 แมลงบุกถั่วเหลืองทั่วประเทศ” หรือสรุปว่าผลผลิตได้รับความเสียหายแล้วโดยไม่มีหลักฐาน

ทำไมยังไม่แนะนำสูตรสารเคมี?

กรมวิชาการเกษตรมีผลงานวิจัยเกี่ยวกับการใช้สารและชีวภัณฑ์จัดการแมลงศัตรูถั่วเหลืองหลายชนิด

แต่การนำสูตรสารเคมีมาแนะนำเกษตรกรในปัจจุบัน จำเป็นต้องตรวจสอบ ทะเบียนวัตถุอันตราย ฉลากปัจจุบัน ชนิดพืช ชนิดศัตรูพืช อัตราใช้ วิธีใช้ และระยะเวลาก่อนเก็บเกี่ยว ให้ครบก่อน

จึงไม่ควรนำชื่อสารหรืออัตราจากงานวิจัยเก่ามาใช้เป็นคำแนะนำทันทีโดยไม่ตรวจสถานะทะเบียนปัจจุบัน

สำหรับข่าวเตือนครั้งนี้ หลักที่ปลอดภัยและตรงกับข้อมูลที่สุดคือ สำรวจแปลงให้สม่ำเสมอ พบให้เร็ว จำแนกศัตรูให้ถูก และเลือกวิธีจัดการตามคำแนะนำปัจจุบันของกรมวิชาการเกษตร

เกษตรกรควรจับตาช่วงไหน?

เกษตรกรที่มีถั่วเหลืองอยู่ในระยะ ออกดอก–ติดฝักอ่อน ควรเพิ่มความถี่ในการสำรวจแปลงในช่วงนี้

โดยเฉพาะใบและใต้ใบสำหรับแมลงกลุ่มกัดกินและปากดูด รวมถึงดอกและฝักสำหรับศัตรูที่สามารถกระทบการสร้างเมล็ด

การพบศัตรูตั้งแต่ระยะแรกช่วยให้ประเมินและเลือกวิธีจัดการได้เร็วกว่าเมื่อปล่อยให้ประชากรเพิ่มจำนวนและเกิดความเสียหายกว้างขึ้น

อย่างไรก็ตาม ต้องย้ำอีกครั้งว่า คำเตือนนี้เป็น การป้องกันความเสี่ยงล่วงหน้า ไม่ใช่หลักฐานว่าถั่วเหลืองทั่วประเทศกำลังเผชิญการระบาดในขณะนี้

ที่มา : สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน

เรียบเรียงโดย นาดีดี.คอม