เป้า 20% ฟังดูดี…แต่เกษตรกรต้องจ่ายเพิ่มเท่าไร? ARDA ตั้งเป้า 20,000 ครัวเรือนใน 2 ปี

ARDA เปิดการเชื่อมโยงเครือข่ายวิจัย Appropriate Technology หรือ App Tech ครั้งที่ 2 ตั้งเป้านำงานวิจัยและเทคโนโลยีที่เหมาะสมไปสู่การใช้ประโยชน์จริง ให้เข้าถึงเกษตรกร 20,000 ครัวเรือนภายใน 2 ปี พร้อมวางเป้าหมายเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรไม่น้อยกว่า 20% แต่ตัวเลขดังกล่าวยังเป็น “เป้าหมายโครงการ” ไม่ใช่ผลสำเร็จ ไม่ใช่อัตราเงินช่วยเหลือ และข้อมูลที่เผยแพร่ยังไม่ได้ระบุสูตรหรือฐานคำนวณรายได้เพิ่ม 20%

ARDA เปิดเครือข่าย App Tech ครั้งที่ 2

วันที่ 1 ตุลาคม 2569 ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ ARDA เป็นประธานเปิดการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเชื่อมโยงเครือข่ายวิจัย ครั้งที่ 2 (App Tech)

กิจกรรมจัดขึ้นเพื่อเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน เครือข่ายนักวิจัย และผู้เกี่ยวข้อง เพื่อผลักดันงานวิจัยและเทคโนโลยีที่เหมาะสมให้ถูกนำไปใช้ในภาคเกษตรจริง

ภายในงานมี รศ.ดร.นพพร ลีปรีชานนท์ รองผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และ นายสำราญ สาราบรรณ์ ผู้อำนวยการโครงการบริหารจัดการมุ่งเป้า APP TECH พร้อมผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิจัย ผู้แทนหน่วยงาน และเจ้าหน้าที่ ARDA เข้าร่วม

เป้า 20,000 ครัวเรือน ภายใน 2 ปี

เป้าหมายสำคัญของโครงการคือการนำ Appropriate Technology หรือเทคโนโลยีที่เหมาะสมไปสู่การใช้ประโยชน์ เพื่อให้เข้าถึงเกษตรกร 20,000 ครัวเรือนภายในระยะเวลา 2 ปี

พร้อมตั้งเป้า เพิ่มรายได้ให้เกษตรกรไม่น้อยกว่า 20%

ตัวเลขสองชุดนี้ต้องอ่านคู่กับคำว่า “เป้าหมาย”

ยังไม่ได้หมายความว่า ARDA นำเทคโนโลยีไปถึงเกษตรกรครบ 20,000 ครัวเรือนแล้ว และยังไม่ได้หมายความว่าเกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น 20% แล้ว

Appropriate Technology คืออะไร?

หัวใจของแนวทาง Appropriate Technology คือการเลือกและพัฒนาเทคโนโลยีให้เหมาะกับบริบทของผู้ใช้และพื้นที่ ไม่ใช่พิจารณาเพียงว่าเทคโนโลยีนั้นทันสมัยเพียงใด

สำหรับภาคเกษตร ความเหมาะสมอาจเกี่ยวข้องกับลักษณะการผลิต ขนาดฟาร์ม ทรัพยากรในพื้นที่ ต้นทุน ความสามารถของเกษตรกรในการใช้งาน และผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริง

แนวทางของ App Tech จึงมุ่งเชื่อมงานวิจัยกับการนำไปใช้จริงในพื้นที่ ผ่านเครือข่ายนักวิจัยและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

โจทย์สำคัญคือทำอย่างไรให้งานวิจัยไม่ได้จบเพียงต้นแบบหรือผลการทดลอง แต่สามารถถูกนำไปใช้กับระบบการผลิตของเกษตรกรได้จริง

“รายได้เพิ่ม 20%” ไม่ใช่เงินช่วยเหลือ 20%

จุดที่ต้องระวังมากที่สุดคือความหมายของตัวเลข 20%

ARDA ระบุเป็น เป้าหมายเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรไม่น้อยกว่า 20% ภายใน 2 ปี

ไม่ได้หมายถึงการจ่ายเงินอุดหนุนเพิ่มให้เกษตรกร 20% และยังไม่ใช่ผลสำเร็จที่เกิดขึ้นแล้ว

ขณะเดียวกัน ข้อมูลต้นทางที่เผยแพร่ครั้งนี้ระบุคำว่า “รายได้” โดยไม่ได้ระบุว่าเป็น “รายได้สุทธิ” และไม่ได้ให้รายละเอียดสูตรหรือฐานที่ใช้คำนวณการเพิ่มขึ้น 20%

จึงต้องรักษาคำตามต้นทาง ไม่ควรเปลี่ยนสถานะไปเป็น “รายได้สุทธิเพิ่มไม่น้อยกว่า 20%” โดยไม่มีหลักฐานเพิ่มเติม

ต้นทุนและผลตอบแทนสุทธิ เป็นอีกเรื่องที่ควรติดตาม

แม้ ARDA จะตั้งเป้าเรื่องรายได้ แต่สำหรับการประเมินว่าเทคโนโลยีคุ้มค่ากับเกษตรกรจริงหรือไม่ ยังมีอีกคำถามที่ควรติดตามคือ ต้นทุนและผลตอบแทนสุทธิ

ตัวอย่างเช่น เทคโนโลยีอาจช่วยเพิ่มผลผลิตหรือรายได้ แต่เกษตรกรอาจมีต้นทุนด้านเครื่องจักร พลังงาน วัสดุ หรือการบำรุงรักษาเพิ่มขึ้นด้วย

การพิจารณาต้นทุนและผลตอบแทนสุทธิจึงเป็นประเด็นสำคัญสำหรับการประเมินความคุ้มค่าของเทคโนโลยีในมุมเกษตรกร

แต่ต้องแยกให้ชัดว่า นี่เป็นประเด็นที่ควรติดตาม ไม่ใช่การยืนยันว่า ARDA ใช้ “รายได้สุทธิ” เป็นตัวชี้วัดเป้าหมาย 20%

เกษตรกรสมัครอย่างไร?

จากข้อมูลที่เผยแพร่เกี่ยวกับกิจกรรมครั้งนี้ ยังไม่ได้ระบุรายละเอียดครบถ้วนเกี่ยวกับการเปิดรับสมัครเกษตรกรทั่วไป เช่น พื้นที่เป้าหมายทั้งหมด ชนิดพืชหรือสินค้าเกษตร เงื่อนไขคัดเลือก และช่องทางสมัครเข้าร่วมสำหรับ 20,000 ครัวเรือน

จึงยังไม่ควรนำตัวเลข 20,000 ครัวเรือนไปเขียนเป็น “เปิดรับสมัคร 20,000 ราย”

ต้องติดตามประกาศหรือรายละเอียดจาก ARDA และเครือข่ายโครงการเพิ่มเติมว่าการนำเทคโนโลยีลงพื้นที่จะดำเนินการผ่านกลไกใดและครอบคลุมเกษตรกรกลุ่มใดบ้าง

สิ่งที่ต้องจับตาในอีก 2 ปี

เมื่อครบกรอบเวลา สิ่งแรกที่ต้องตรวจสอบคือโครงการเข้าถึงเกษตรกรได้ตามเป้าหมาย 20,000 ครัวเรือน หรือไม่ และสามารถทำให้ รายได้เพิ่มไม่น้อยกว่า 20% ตามเป้าหมายที่ประกาศไว้หรือไม่

นอกจากนี้ ในมุมของเกษตรกรยังควรดูประกอบว่า เทคโนโลยีที่นำไปใช้มีต้นทุนเท่าใด ใช้งานได้ต่อเนื่องหรือไม่ และผลตอบแทนหลังนำเทคโนโลยีมาใช้คุ้มค่ากับการลงทุนเพียงใด

แต่จนกว่าจะมีรายละเอียดวิธีวัดผลเพิ่มเติม ตัวเลข 20% ต้องรักษาสถานะไว้เพียง “เป้าหมายเพิ่มรายได้” ตามถ้อยคำของ ARDA

ในวันนี้ ตัวเลข 20,000 ครัวเรือน + รายได้เพิ่มไม่น้อยกว่า 20% ภายใน 2 ปี จึงเป็นเป้าหมายที่ต้องติดตามผล ไม่ใช่ผลสำเร็จที่เกิดขึ้นแล้ว

ที่มา : สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน)

เรียบเรียงโดย นาดีดี.คอม