ขอนแก่นได้ท่อนพันธุ์มัน “อิทธิ 1–3” 20,300 ลำ สู้โรคใบด่าง—รัฐตั้งเป้าขยาย 5 ล้านลำ แต่ยังไม่พอทั่วประเทศ

กรมการค้าภายในลงพื้นที่จังหวัดขอนแก่นติดตามโครงการสนับสนุนท่อนพันธุ์มันสำปะหลังต้านทานโรคใบด่าง “อิทธิ 1–3” โดยปีการผลิต 2568/69 ขอนแก่นได้รับจัดสรรรวม 20,300 ลำ ให้เกษตรกร 29 ราย ใน 3 อำเภอ ขณะที่โครงการภาพรวมตั้งเป้าขยายท่อนพันธุ์คุณภาพดี 5 ล้านลำ ภายใต้งบ 25.75 ล้านบาท แต่ต้นทางย้ำว่าปัจจุบันต้นพันธุ์ต้านทานยังมีจำกัดและยังไม่สามารถกระจายได้ทั่วทุกพื้นที่

ข่าวจริง เผยแพร่ 20 กันยายน 2569

ศูนย์ข่าวกระทรวงพาณิชย์เผยแพร่ข่าววันที่ 20 กันยายน 2569 ระบุว่า กรมการค้าภายในลงพื้นที่จังหวัดขอนแก่น เพื่อตรวจเยี่ยมและติดตามความคืบหน้า โครงการสนับสนุนท่อนพันธุ์มันสำปะหลังคุณภาพดีให้เพียงพอกับความต้องการของตลาด ปี 2568/69

ผู้ให้ข้อมูลหลักคือ นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน และ นางสาวญาณี ศรีมณี รองอธิบดีกรมการค้าภายใน

ขอนแก่นได้อิทธิ 1–3 รวม 20,300 ลำ

นายวิทยากรระบุว่า จังหวัดขอนแก่นเป็นแหล่งปลูกมันสำปะหลังสำคัญของประเทศ และเป็นหนึ่งในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่ต้องเฝ้าระวังโรคใบด่างมันสำปะหลังอย่างต่อเนื่อง

ในปีการผลิต 2568/69 จังหวัดขอนแก่นได้รับจัดสรรท่อนพันธุ์มันสำปะหลังต้านทานโรคใบด่าง อิทธิ 1–3 จำนวนรวม 20,300 ลำ

กระจายให้เกษตรกร 29 ราย ใน 3 อำเภอ ได้แก่
- อำเภอเมืองขอนแก่น
- อำเภอกระนวน
- อำเภอเขาสวนกวาง

เป้าหมายคือใช้เป็นต้นพันธุ์ปลูกทดแทนพันธุ์เดิม ลดพื้นที่ระบาด และขยายท่อนพันธุ์ที่มีคุณภาพต่อไป

แปลงสาวะถี 17 ไร่ เตรียมเก็บเม.ย. 2570

กรมการค้าภายในลงตรวจแปลงปลูกอิทธิ 1–3 ในพื้นที่ ตำบลสาวะถี อำเภอเมืองขอนแก่น ซึ่งมีพื้นที่รวม 17 ไร่

แปลงนี้มีเกษตรกรที่ได้รับสนับสนุนท่อนพันธุ์ 16 ราย โดยมีนายพรดนัย ค้องการ ผู้ใหญ่บ้าน เป็นผู้ดูแลแปลงตามคำแนะนำของหน่วยงานรัฐ

เริ่มปลูกตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2569 และมีกำหนดเก็บเกี่ยวประมาณ เดือนเมษายน 2570

หลังเก็บเกี่ยวแล้ว มีแผนนำท่อนพันธุ์ที่ได้ไปขยายและกระจายให้เกษตรกรรายอื่นต่อ

ดังนั้น แปลงนี้จึงมีบทบาททั้งในฐานะแปลงผลิตหัวมันและแปลงขยายต้นพันธุ์ในระยะต่อไป

โครงการภาพรวมใช้งบ 25.75 ล้านบาท เป้า 5 ล้านลำ

โครงการดังกล่าวเป็นความร่วมมือระหว่าง
- กรมการค้าภายใน
- กรมวิชาการเกษตร
- มูลนิธิกองทุนมันสำปะหลัง
- และหน่วยงานรัฐกับเอกชนที่เกี่ยวข้อง

ใช้งบจาก กองทุนรวมเพื่อช่วยเหลือเกษตรกร 25.75 ล้านบาท

ตั้งเป้าขยายและกระจายท่อนพันธุ์มันสำปะหลังคุณภาพดีรวม 5 ล้านลำ เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนท่อนพันธุ์สะอาดและลดผลกระทบจากโรคใบด่าง

โรคใบด่างยังเป็นความเสี่ยงสำคัญ

กรมการค้าภายในระบุว่า โรคใบด่างมันสำปะหลังสามารถทำให้ใบหงิกงอ มีลายด่างเหลืองสลับเขียว และหากไม่ได้รับการจัดการที่เหมาะสม อาจสร้างความเสียหายต่อผลผลิตในระดับสูงได้

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขความเสียหายที่ต้นทางระบุเป็นการอธิบายศักยภาพความรุนแรงของโรค ไม่ได้หมายความว่าแปลงที่ได้รับท่อนพันธุ์ในขอนแก่นทั้งหมดกำลังเสียหายอยู่ในระดับดังกล่าว

“ต้านทาน” ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องดูแล

นายวิทยากรยังระบุว่า แม้ท่อนพันธุ์อิทธิ 1–3 จะมีอัตราการติดโรคต่ำมากหรืออาจไม่พบการติดโรคในบางกรณี แต่เกษตรกรยังต้องดูแลแปลงอย่างสม่ำเสมอ ทั้งเรื่องน้ำ ปุ๋ย และการเก็บรักษาท่อนพันธุ์

จึงไม่ควรตีความว่าปลูกพันธุ์ต้านทานแล้วจะไม่ต้องจัดการโรคหรือไม่ต้องดูแลแปลงอีก

ยังไม่พอแจกทุกพื้นที่

จุดนี้เป็นข้อจำกัดสำคัญของโครงการ

กรมการค้าภายในระบุว่า ปัจจุบันปริมาณต้นพันธุ์ต้านทานที่ผลิตได้ในประเทศยังมีน้อย จึงยังไม่สามารถกระจายได้ทั่วถึงทุกพื้นที่

เกษตรกรจำนวนมากจึงยังต้องใช้ท่อนพันธุ์ทั่วไปและยังเผชิญความเสี่ยงจากโรคใบด่างอยู่

ดังนั้น ข่าวนี้ไม่ควรถูกพาดว่า “แจกท่อนพันธุ์อิทธิ 1–3 ทั่วประเทศแล้ว”

สถานะที่ถูกต้องคือ กำลังขยายและกระจายต้นพันธุ์ในพื้นที่เป้าหมาย

รองอธิบดีชี้ เกษตรกรเริ่มหันใช้พันธุ์ต้านทานมากขึ้น

นางสาวญาณี ศรีมณี รองอธิบดีกรมการค้าภายใน ระบุว่า การลงพื้นที่พบว่าเกษตรกรมีความตื่นตัวในการเปลี่ยนมาใช้พันธุ์ต้านทานโรคมากขึ้น และกรมฯ จะประสานหน่วยงานในพื้นที่เพื่อติดตามดูแลการปลูกและการขยายท่อนพันธุ์ต่อไป

เป้าหมายคือเพิ่มจำนวนต้นพันธุ์คุณภาพดีให้เพียงพอมากขึ้น และเชื่อมโยงกับความต้องการของอุตสาหกรรมมันสำปะหลังในระยะต่อไป

เกี่ยวอะไรกับเกษตรกร

สำหรับชาวไร่มัน ข่าวนี้เกี่ยวโดยตรงใน 2 เรื่อง

เรื่องแรกคือ การลดความเสี่ยงจากโรคใบด่าง

หากมีท่อนพันธุ์สะอาดและพันธุ์ต้านทานเพียงพอ ก็มีโอกาสลดปัญหาการนำเชื้อโรคติดไปกับท่อนพันธุ์จากแปลงหนึ่งไปอีกแปลงหนึ่ง

เรื่องที่สองคือ การเข้าถึงท่อนพันธุ์

ตอนนี้ยังมีข้อจำกัดด้านจำนวน ดังนั้นเกษตรกรต้องตรวจสอบกับหน่วยงานในพื้นที่ว่า มีการจัดสรรท่อนพันธุ์ในจังหวัดหรืออำเภอของตัวเองหรือไม่ และมีเงื่อนไขการเข้าร่วมอย่างไร

ยังไม่ควรซื้อหรือเปลี่ยนพันธุ์เพียงเพราะเห็นชื่ออิทธิ 1–3 ในข่าว โดยไม่ตรวจสอบแหล่งที่มาและคุณภาพของท่อนพันธุ์

นาดีดีสรุป

ข่าวนี้จริงและเผยแพร่วันที่ 20 กันยายน 2569

สิ่งที่เกิดขึ้นแล้วคือ จังหวัดขอนแก่นได้รับจัดสรรท่อนพันธุ์มันสำปะหลังต้านทานโรคใบด่างอิทธิ 1–3 จำนวน 20,300 ลำ ให้เกษตรกร 29 รายใน 3 อำเภอ

แปลงสาวะถี 17 ไร่เริ่มปลูกแล้วตั้งแต่เดือนพฤษภาคม และมีแผนเก็บเกี่ยวราวเมษายน 2570 เพื่อนำท่อนพันธุ์ไปขยายต่อ

ส่วนโครงการภาพรวมตั้งเป้า 5 ล้านลำ ภายใต้งบ 25.75 ล้านบาท

แต่สิ่งที่ยังไม่เกิดคือ ยังไม่มีท่อนพันธุ์เพียงพอแจกทั่วทุกพื้นที่

สำหรับชาวไร่มัน สิ่งที่ควรจับตาต่อคือ ท่อนพันธุ์ชุดนี้จะถูกขยายออกไปได้เร็วแค่ไหน และเมื่อใช้จริงในแต่ละพื้นที่แล้ว จะช่วยลดโรคและรักษาผลผลิตได้มากน้อยเพียงใด

ที่มา : กระทรวงพาณิชย์ Facebook

เรียบเรียงโดย นาดีดี.คอม