2 เครื่องเทศไทยได้แต้มต่อ! “มะแขว่นเชียงใหม่–พริกไทยสุไหงอุเป” ขึ้น GI พาณิชย์ดันเพิ่มมูลค่า–เปิดตลาดเกษตรกร
กระทรวงพาณิชย์เดินหน้าผลักดันสินค้าเกษตรอัตลักษณ์ท้องถิ่นผ่านกลไกสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ GI ล่าสุดชู “มะแขว่นเชียงใหม่” และ “พริกไทยสุไหงอุเป” 2 เครื่องเทศโบราณที่ได้รับการขึ้นทะเบียน GI เมื่อเดือนสิงหาคม 2569 พร้อมเดินหน้าพัฒนาคุณภาพ สร้างแบรนด์ และขยายตลาด หวังเพิ่มมูลค่าผลผลิตและสร้างโอกาสทางรายได้ให้เกษตรกรและชุมชน
วันที่ 9 กันยายน 2569 นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า การส่งเสริมสินค้าอัตลักษณ์ท้องถิ่นด้วยกลไกสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indications: GI) เป็นหนึ่งในนโยบายสำคัญของกระทรวงพาณิชย์ ภายใต้การนำของ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ โดยมุ่งยกระดับสินค้าเกษตรตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ไปจนถึงปลายน้ำ
การขึ้นทะเบียน GI ของ “มะแขว่นเชียงใหม่” และ “พริกไทยสุไหงอุเป” สะท้อนศักยภาพของสินค้าเกษตรที่มีจุดเด่นจากแหล่งกำเนิด โดยสามารถนำทรัพย์สินทางปัญญามาใช้สร้างความแตกต่าง เพิ่มมูลค่า สร้างความเชื่อมั่นด้านคุณภาพ และต่อยอดไปสู่ตลาดใหม่ได้
“มะแขว่นเชียงใหม่” ภูมิปัญญาล้านนากว่า 100 ปี
มะแขว่นเชียงใหม่เป็นสมุนไพรและเครื่องเทศพื้นบ้านที่อยู่คู่กับวิถีชาวล้านนามายาวนานกว่า 100 ปี แหล่งปลูกสำคัญอยู่บริเวณไหล่เขาหรือพื้นที่สูงชันประมาณ 800–1,200 เมตรจากระดับน้ำทะเล ซึ่งมีอากาศค่อนข้างเย็น ความชื้นสูง ดินเป็นกรดและระบายน้ำได้ดี
สภาพแวดล้อมดังกล่าวทำให้มะแขว่นเชียงใหม่มีเอกลักษณ์ด้านรสเผ็ดร้อนและกลิ่นหอมแรง นิยมนำมาใช้เป็นเครื่องเทศในอาหารพื้นเมืองภาคเหนือ โดยเฉพาะลาบ ยำไก่ แกงแค แกงอ่อม และอาหารพื้นเมืองอีกหลายชนิด
ปัจจุบันมะแขว่นเชียงใหม่เป็นสินค้า GI รายการที่ 8 ของจังหวัดเชียงใหม่ มีผู้ผลิตประมาณ 500–600 ราย ผลผลิตเฉลี่ยประมาณ 500–600 ตันต่อปี จำหน่ายทั้งมะแขว่นสดและมะแขว่นแห้ง สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจประมาณ 15–18 ล้านบาทต่อปี
กรมทรัพย์สินทางปัญญาระบุว่า ตลาดมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่อง โดยเฉพาะความต้องการจากผู้บริโภค ร้านอาหาร และอุตสาหกรรมอาหารที่ให้ความสำคัญกับวัตถุดิบท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์และคุณภาพ
“พริกไทยสุไหงอุเป” ของดีสตูล รสเผ็ดร้อนลึก
อีกหนึ่งสินค้าคือ “พริกไทยสุไหงอุเป” พริกไทยสายพันธุ์พื้นเมืองดั้งเดิมของอำเภอทุ่งหว้า จังหวัดสตูล มีเอกลักษณ์ด้านรสชาติเผ็ดร้อนลึก กลิ่นหอมเข้ม และเม็ดค่อนข้างเล็ก
ชื่อ “สุไหงอุเป” มาจากชื่อเดิมของพื้นที่อำเภอทุ่งหว้า ซึ่งในอดีตเป็นชุมชนการค้าที่มีการติดต่อกับต่างประเทศ โดยเฉพาะเกาะปีนัง และพริกไทยถือเป็นสินค้าสำคัญของพื้นที่ มีชื่อเสียงด้านคุณภาพและสืบทอดชื่อเรียกนี้มานานกว่าร้อยปี
ปัจจุบันพริกไทยสุไหงอุเปเป็นสินค้า GI รายการที่ 3 ของจังหวัดสตูล ต่อจากจำปาดะสตูลและกระท้อนนาปริกสตูล และสามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้จังหวัดสตูลกว่า 4.3 ล้านบาทต่อปี
ไม่จบแค่ขึ้นทะเบียน เตรียมดันต่อถึงตลาด
กรมทรัพย์สินทางปัญญาจะเดินหน้าสนับสนุนการใช้ประโยชน์จาก GI ทั้งการจัดทำระบบควบคุมคุณภาพ ส่งเสริมการขออนุญาตใช้ตราสัญลักษณ์ GI อย่างถูกต้อง การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การสร้างแบรนด์ และการส่งเสริมตลาดร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน
เป้าหมายสำคัญคือการนำจุดเด่นของมะแขว่นเชียงใหม่และพริกไทยสุไหงอุเปไปต่อยอดเป็นวัตถุดิบสำหรับอาหารคุณภาพ เครื่องปรุงรส ผลิตภัณฑ์แปรรูป และผลิตภัณฑ์สมุนไพร เพื่อเพิ่มมูลค่าจากผลผลิตเดิมและขยายโอกาสทางการตลาดให้เกษตรกรและผู้ประกอบการในพื้นที่
สำหรับเกษตรกร จุดน่าสนใจของการผลักดันครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการมีชื่อสินค้าอยู่ในทะเบียน GI แต่คือการใช้ “แหล่งกำเนิด + คุณภาพ + อัตลักษณ์ท้องถิ่น” สร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้า จากวัตถุดิบทางการเกษตรไปสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีตลาดและมูลค่าสูงขึ้น
#นาดีดีดอทคอม #ข่าวเกษตร #มะแขว่นเชียงใหม่ #พริกไทยสุไหงอุเป #สินค้าGI #GIไทย #กรมทรัพย์สินทางปัญญา #กระทรวงพาณิชย์ #สินค้าเกษตร #เกษตรกรไทย #เชียงใหม่ #สตูล
