ประเทศไทยเตือนฝนหนัก แต่ “แม่วะ” กลับแล้ง! นาข้าวกว่า 2,000 ไร่ขาดน้ำ–ชาวบ้านต้องรอรถบรรทุกน้ำ

ท่ามกลางคำเตือนฝนตกหนักในหลายพื้นที่ของประเทศไทยตอนบน ตำบลแม่วะ อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง กลับกำลังเผชิญสถานการณ์ตรงกันข้าม หลังฝนทิ้งช่วงจนแหล่งน้ำเริ่มแห้งขอด กระทบทั้งน้ำอุปโภคบริโภคของประชาชนและพื้นที่นาข้าวกว่า 2,000 ไร่ที่กำลังขาดน้ำ

สถานการณ์ล่าสุดวันที่ 1 กันยายน 2569 พบว่า อ่างเก็บหนองซับฟาก หมู่ 8 บ้านแม่วะหลวง ตำบลแม่วะ อำเภอเถิน อยู่ในสภาพแห้งขอด เหลือน้ำอยู่บริเวณก้นอ่างเพียงเล็กน้อย

อ่างดังกล่าวมีขนาดกว้างประมาณ 88 เมตร ยาว 238 เมตร และลึกประมาณ 5 เมตร

ตามปกติในช่วงเวลาเดียวกันจะได้รับน้ำที่ไหลลงมาจากพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วะ แต่ปีนี้ฝนทิ้งช่วง ทำให้ไม่มีน้ำไหลลงมาเติมอ่างเหมือนปกติ

แล้งหนักสุดรอบ 7 ปี ชาวบ้าน 2 หมู่บ้านเริ่มขาดน้ำ

*น.ส.พนิดา มีเดช กำนันตำบลแม่วะ อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง** ระบุว่า เมื่ออ่างเก็บน้ำแห้ง ได้ส่งผลกระทบต่อการใช้น้ำอุปโภคบริโภคของประชาชน

องค์การบริหารส่วนตำบลแม่วะต้องใช้รถบรรทุกน้ำเข้าไปเติมระบบประปา เพื่อให้สามารถจ่ายน้ำแก่ประชาชนในพื้นที่ได้

ชาวบ้านระบุว่าสถานการณ์ภัยแล้งปีนี้หนักที่สุดในรอบประมาณ 7 ปี โดยขณะนี้มีประชาชนใน 2 หมู่บ้านเริ่มประสบปัญหาขาดแคลนน้ำใช้ แม้จะยังอยู่ในช่วงฤดูฝน

ด้าน นายศุภพงษ์ จินาวุฒิ หัวหน้าฝ่ายผลิต การประปาส่วนภูมิภาค สาขาเถิน ระบุว่า เจ้าหน้าที่ได้เข้าตรวจสอบพื้นที่ใช้น้ำของประชาชนในตำบลแม่วะแล้ว

แนวทางแก้ไขเบื้องต้นอาจใช้การบรรทุกน้ำเข้าไปแจกจ่ายให้ประชาชน ส่วนระยะยาวกำลังพิจารณาแผนขยายพื้นที่การส่งน้ำเพื่อช่วยลดปัญหาขาดแคลนน้ำของชุมชน

นาข้าวกว่า 2,000 ไร่กำลังขาดน้ำ

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะน้ำสำหรับครัวเรือน

ข้อมูลจากพื้นที่ระบุว่า นาข้าวมากกว่า 2,000 ไร่กำลังประสบปัญหาขาดน้ำจากภาวะฝนทิ้งช่วง

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวหมายถึงพื้นที่นาที่กำลังได้รับผลกระทบจากการขาดน้ำ ไม่ใช่การยืนยันว่านาข้าวทั้งหมดกว่า 2,000 ไร่ได้รับความเสียหายสิ้นเชิงแล้ว

ระดับความเสียหายต่อผลผลิตยังขึ้นอยู่กับระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าว ระยะเวลาที่ขาดน้ำ และปริมาณฝนหรือน้ำที่จะเข้ามาในช่วงต่อจากนี้

หากฝนทิ้งช่วงยาวนานขึ้น ความเสี่ยงต่อผลผลิตก็จะเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

ทำไมฝนหนักหลายพื้นที่ แต่แม่วะยังแล้ง?

สถานการณ์ของแม่วะเกิดขึ้นในวันเดียวกับที่ประเทศไทยตอนบนหลายพื้นที่อยู่ภายใต้คำเตือนเรื่องฝนตกหนัก

แต่คำเตือนว่ามี “ฝนตกหนักบางแห่ง” ไม่ได้หมายความว่าฝนจะตกในปริมาณมากทั่วทั้งภูมิภาค

การกระจายตัวของฝนสามารถแตกต่างกันมากในแต่ละจังหวัด อำเภอ หรือแม้แต่คนละพื้นที่รับน้ำ

จึงสามารถเกิดสถานการณ์ที่พื้นที่หนึ่งเผชิญน้ำหลาก ขณะที่อีกพื้นที่หนึ่งซึ่งอยู่ไม่ไกลกันกลับมีฝนไม่เพียงพอสำหรับการเกษตร

กรณีของแม่วะยังมีข้อจำกัดด้านภูมิประเทศเข้ามาเกี่ยวข้อง

ตำบลแม่วะมีทั้งหมด 8 หมู่บ้าน แต่ไม่มีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ขณะที่ลักษณะดินในพื้นที่เป็นดินปนทราย จึงไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ได้นาน

เมื่อมีฝนตกหนัก พื้นที่สามารถเผชิญน้ำหลากได้ แต่เมื่อฝนหยุด น้ำก็ลดลงอย่างรวดเร็วเช่นกัน

ชาวบ้านต้องการอ่างเก็บน้ำระยะยาว

จากปัญหาที่เกิดขึ้นซ้ำ ชาวบ้านในพื้นที่ต้องการให้มีการพัฒนาอ่างเก็บน้ำขนาดกลางหรือขนาดใหญ่ เพื่อช่วยกักเก็บน้ำไว้ใช้ในช่วงฝนทิ้งช่วงและฤดูแล้ง

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ประสานเรื่องไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว แต่โครงการยังต้องรอขั้นตอนการพิจารณางบประมาณ

สถานการณ์ครั้งนี้จึงสะท้อนว่า การบริหารน้ำในยุคที่สภาพอากาศมีความผันผวน ไม่สามารถพิจารณาเพียงปริมาณฝนรวมระดับประเทศหรือระดับภูมิภาค

สิ่งสำคัญคือพื้นที่ใดได้รับฝน แหล่งน้ำสามารถเก็บน้ำได้มากน้อยเพียงใด และมีโครงสร้างพื้นฐานเพียงพอสำหรับเก็บน้ำจากช่วงที่มีฝนไว้ใช้ในช่วงที่ฝนหายไปหรือไม่

กรณีตำบลแม่วะจึงเป็นภาพที่ชัดเจนว่า

*“ฝนตกหนักในประเทศไทย” ไม่ได้หมายความว่า “เกษตรกรทุกพื้นที่มีน้ำเพียงพอ”**

ขณะที่บางจังหวัดต้องเฝ้าระวังน้ำท่วมและน้ำป่าไหลหลาก

ในวันเดียวกัน ชาวบ้านแม่วะกลับต้องพึ่งรถบรรทุกน้ำ และนาข้าวกว่า 2,000 ไร่กำลังรอฝน

คำถามระยะยาวจึงอาจไม่ใช่เพียงว่า

*“ปีนี้ฝนจะตกมากหรือน้อย?”**

แต่คือ

“เมื่อฝนตกลงมา เรามีระบบเก็บน้ำไว้ใช้ในวันที่ฝนหายไปเพียงพอแล้วหรือยัง?”

#นาดีดีดอทคอม #นาดีดีข่าวเกษตร #ข่าวเกษตร #ลำปาง #เถิน #แม่วะ #ภัยแล้ง #ฝนทิ้งช่วง #นาข้าว #ชาวนา #ข้าว #น้ำเพื่อการเกษตร #อ่างเก็บน้ำ #เกษตรกร