ข้าวลด–ต้นทุนยังสูง แล้วชาวนาจะได้อะไร? เกษตรฯ จ่อถกมาตรการปี 69/70 มีข้อเสนอช่วยไร่ละ 1,000–2,000 บาท

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เตรียมหารือมาตรการดูแลเกษตรกรผู้ปลูกข้าวปีการผลิต 2569/70 รอบใหม่ หลังสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ประเมินว่า ผลผลิตข้าวนาปีของไทยมีแนวโน้มลดลง 2.52% จากปีก่อน ท่ามกลางแรงกดดันทั้งจากต้นทุนการผลิต ราคาข้าว และความเสี่ยงด้านสภาพอากาศ

ข้อมูลคาดการณ์ของ สศก. ระบุว่า ข้าวนาปี ปีการผลิต 2569/70 มีพื้นที่เพาะปลูกประมาณ 60.835 ล้านไร่ ผลผลิตประมาณ 25.831 ล้านตันข้าวเปลือก และผลผลิตเฉลี่ยประมาณ 425 กิโลกรัมต่อไร่

เมื่อเทียบกับปีการผลิตก่อนหน้า ปริมาณผลผลิตคาดว่าจะลดลงประมาณ 667,504 ตัน หรือ 2.52%

ปัจจัยสำคัญมาจากพื้นที่เพาะปลูกที่มีแนวโน้มลดลง หลังราคาที่เกษตรกรได้รับในช่วงก่อนหน้าไม่จูงใจ ขณะที่ต้นทุนปัจจัยการผลิต โดยเฉพาะปุ๋ยและน้ำมันยังอยู่ในระดับสูง

เกษตรกรบางส่วนจึงปล่อยพื้นที่ว่างหรือปรับไปปลูกพืชเศรษฐกิจชนิดอื่นที่ให้ผลตอบแทนดีกว่า

ขณะเดียวกัน ยังมีความเสี่ยงจากปรากฏการณ์เอลนีโญ ซึ่งอาจส่งผลให้อุณหภูมิสูงขึ้นและปริมาณฝนลดลงในช่วงฤดูการผลิต

กระทรวงเกษตรฯ เตรียมหารือมาตรการรอบใหม่

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ระบุว่า กระทรวงเกษตรฯ อยู่ระหว่างการหารือกับหน่วยงานและภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และคาดว่าจะเรียกประชุมคณะอนุกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติด้านการผลิตในเร็วๆ นี้

เป้าหมายคือหาข้อสรุปเกี่ยวกับแนวทางและมาตรการช่วยเหลือเกษตรกร ก่อนนำเสนอคณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ หรือ นบข. ชุดใหญ่พิจารณาต่อไป

ก่อนหน้านี้ คณะอนุกรรมการด้านการผลิตมีกำหนดประชุมเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2569 แต่การประชุมถูกเลื่อนออกไปโดยยังไม่ได้กำหนดวันใหม่

วาระที่เตรียมไว้มีทั้งสถานการณ์การผลิตข้าว การบริหารจัดการน้ำ การปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกข้าว การพัฒนาพันธุ์ และข้อเรียกร้องของเกษตรกร

1,000–2,000 บาท/ไร่ ยังเป็น “ข้อเสนอ”

หนึ่งในประเด็นที่ได้รับความสนใจคือข้อเรียกร้องเกี่ยวกับค่าบริหารจัดการสำหรับเกษตรกรผู้ปลูกข้าวปีการผลิต 2569/70 ในอัตรา 1,000–2,000 บาทต่อไร่

กรอบข้อเสนอที่ปรากฏในวาระมีจำนวนพื้นที่สูงสุดแตกต่างกันตั้งแต่ 10–30 ไร่ต่อครัวเรือน

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวยังไม่ใช่มติอนุมัติจ่ายเงิน

จึงยังไม่ควรสื่อสารว่า ชาวนาจะได้รับเงิน 1,000 บาท หรือ 2,000 บาทต่อไร่อย่างแน่นอน

อัตราที่แท้จริง จำนวนพื้นที่สูงสุด คุณสมบัติของเกษตรกร และเงื่อนไขการจ่าย ต้องรอผลการพิจารณาอย่างเป็นทางการอีกครั้ง

มาตรการตลาดบางส่วนเดินหน้าแล้ว

ในอีกด้านหนึ่ง นบข. ได้เห็นชอบมาตรการบริหารจัดการข้าวเปลือกปีการผลิต 2569/70 บางส่วนแล้ว โดยมีเป้าหมายบริหารจัดการผลผลิตรวม 11.5 ล้านตัน และกรอบวงเงินจ่ายขาดรวมกว่า 10,192 ล้านบาท

มาตรการประกอบด้วยโครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี เป้าหมาย 3 ล้านตัน โดยสนับสนุนค่าฝากเก็บ 1,500 บาทต่อตัน

โครงการสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่มโดยสถาบันเกษตรกร เป้าหมาย 1.5 ล้านตัน และโครงการชดเชยดอกเบี้ยให้ผู้ประกอบการค้าข้าวในการเก็บสต็อก เป้าหมาย 4 ล้านตัน

นอกจากนี้ ยังมีมาตรการระยะยาวภายใต้แนวคิด New Rice Economy เพื่อบริหารข้าวส่วนเกินและส่งเสริมการผลิตข้าวคุณภาพสูง

ดังนั้น ชาวนาควรแยกมาตรการด้านตลาดที่ผ่านความเห็นชอบแล้ว ออกจากข้อเสนอเงินช่วยเหลือต่อไร่ที่ยังอยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณา

ช่วงพฤศจิกายน ผลผลิตออกมากที่สุด

อีกตัวเลขที่ต้องจับตาคือจังหวะที่ผลผลิตออกสู่ตลาด

สศก. ประเมินว่า ข้าวนาปีปี 2569/70 จะออกสู่ตลาดตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2569 ถึงพฤษภาคม 2570 โดยช่วงเดือนพฤศจิกายนเพียงเดือนเดียวคาดว่าจะมีผลผลิตออกประมาณ 16.795 ล้านตันข้าวเปลือก หรือคิดเป็นประมาณ 65.02% ของผลผลิตข้าวนาปีทั้งหมด

ช่วงดังกล่าวจึงเป็นจุดสำคัญต่อการบริหารตลาดและรักษาระดับราคาข้าวไม่ให้ถูกกดดันจากผลผลิตที่ออกพร้อมกันจำนวนมาก

ชาวนาต้องจับตาอะไรต่อ?

ในระยะสั้น สิ่งสำคัญคือวันประชุมคณะอนุกรรมการด้านการผลิตครั้งใหม่ และข้อสรุปของข้อเสนอค่าบริหารจัดการต่อไร่

หากมีมติแล้ว ต้องติดตามต่อถึงอัตราเงินช่วยเหลือ จำนวนไร่สูงสุด คุณสมบัติ และขั้นตอนการรับสิทธิ์

ขณะเดียวกัน เกษตรกรควรตรวจสอบและปรับปรุงทะเบียนผู้ปลูกข้าวปีการผลิต 2569/70 ให้ถูกต้อง เนื่องจากฐานทะเบียนเกษตรกรเป็นข้อมูลสำคัญที่ภาครัฐใช้ในการดำเนินมาตรการช่วยเหลือหลายโครงการ

สถานการณ์ข้าวปี 2569/70 จึงมีโจทย์พร้อมกันหลายด้าน ทั้งผลผลิตที่คาดว่าจะลดลง 2.52% ต้นทุนการผลิตที่ยังสูง ความเสี่ยงจากสภาพอากาศ และผลผลิตจำนวนมากที่จะออกสู่ตลาดในช่วงเดือนพฤศจิกายน

แต่สำหรับชาวนา คำถามที่ต้องรอคำตอบจากการประชุมรอบต่อไปอาจง่ายกว่านั้นว่า

“มาตรการช่วยเหลือปี 69/70 สุดท้ายจะออกมาอย่างไร และเงินช่วยเหลือต่อไร่จะได้ข้อสรุปหรือไม่?”

ตอนนี้ยังต้องรอคำตอบอย่างเป็นทางการ

#นาดีดีดอทคอม #นาดีดีข่าวเกษตร #ข่าวเกษตร #ชาวนา #ข้าว #ข้าวนาปี #ราคาข้าว #เงินช่วยเหลือชาวนา #เงินช่วยเหลือเกษตรกร #นบข #กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ #สศก #เกษตรกร