ชาวไร่มัน 3 จังหวัดเข้า Sandbox สู้ใบด่าง! เกษตรฯ อนุมัติสินเชื่อน้ำหยด 0% รายละไม่เกิน 5 หมื่น—งบ 664 ล้านยังรอพิจารณา

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เห็นชอบขับเคลื่อน Sandbox แก้โรคใบด่างมันสำปะหลังนำร่องในนครราชสีมา ศรีสะเกษ และกาญจนบุรี พร้อมระบุว่าอนุมัติงบกองทุนสงเคราะห์เกษตรกร 154.485 ล้านบาท สนับสนุนสินเชื่อดอกเบี้ย 0% ระยะเวลา 3 ปี รายละไม่เกิน 50,000 บาท สำหรับติดตั้งระบบน้ำหยด ขณะที่งบกลาง 664.794 ล้านบาท สำหรับท่อนพันธุ์สะอาดและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต 100,000 ไร่ ยังอยู่ระหว่างเสนอ นบมส. จึงยังไม่ใช่งบที่อนุมัติแล้ว

เกษตรฯ เปิดแนวรบใหม่สู้โรคใบด่างมันสำปะหลัง

วันที่ 2 ตุลาคม 2569 นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานการประชุมหารือสถานการณ์โรคใบด่างมันสำปะหลัง หรือ Cassava Mosaic Disease: CMD

มี นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมผู้บริหารในสังกัดและภาคเอกชนเข้าร่วม

เป้าหมายของการหารือคือกำหนดทิศทางแก้โรคใบด่าง ฟื้นฟูปริมาณผลผลิต และรักษาความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมมันสำปะหลังไทย

เห็นชอบ Sandbox นำร่อง 3 จังหวัด

ที่ประชุมเห็นชอบขับเคลื่อน “โครงการ Sandbox นำร่อง 3 จังหวัด” ได้แก่

นครราชสีมา ศรีสะเกษ และกาญจนบุรี

โดยวางให้พื้นที่นำร่องเป็นศูนย์กลางสำหรับทดลองและควบคุมโรคอย่างเป็นระบบ

แนวทางประกอบด้วยการนำเกษตรแม่นยำ ระบบน้ำหยด ปุ๋ยสั่งตัด สารชีวภัณฑ์ และเทคโนโลยีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ หรือ Tissue Culture มาใช้ร่วมกับการบริหารจัดการแปลงขยายพันธุ์ปลอดโรค

มี นายพงศ์ไท ไทโยธิน รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานคณะทำงานขับเคลื่อน เพื่อนำผลการทดสอบไปสู่การดำเนินงานในพื้นที่

ใช้โมเดล 4C คุมโรค

กระทรวงเกษตรฯ ระบุว่าจะนำยุทธศาสตร์ “4C for CMD Model” มาใช้ ประกอบด้วย

Clean — จัดการท่อนพันธุ์สะอาดและทำ Zoning

Control — กำหนดพื้นที่ระบาดตามระดับความรุนแรงและใช้มาตรการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน หรือ IPM

Community — จัดตั้งธนาคารท่อนพันธุ์ในชุมชน หรือ Seed Bank

Cooperate — สร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานและผู้เกี่ยวข้อง

พร้อมคุมเข้มการซื้อขายท่อนพันธุ์ติดโรคผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ รวมถึงการลักลอบจัดส่งผ่านไปรษณีย์และขนส่งเอกชน

สินเชื่อน้ำหยด 154.485 ล้านบาท — อนุมัติงบกองทุนแล้ว

ด้านการสนับสนุนเกษตรกร กระทรวงเกษตรฯ ระบุว่าได้ อนุมัติงบกองทุนสงเคราะห์เกษตรกร 154.485 ล้านบาท

เงินส่วนนี้มีเป้าหมายสนับสนุน สินเชื่อสำหรับติดตั้งระบบน้ำหยด

เงื่อนไขที่ต้นทางระบุ ได้แก่

ดอกเบี้ย 0%
ระยะเวลา 3 ปี
วงเงินรายละไม่เกิน 50,000 บาท

อย่างไรก็ตาม ข่าวกระทรวงเกษตรฯ วันที่ 2 ตุลาคมยังไม่ได้ระบุรายละเอียดครบเกี่ยวกับวันเปิดรับคำขอสินเชื่อ ช่องทางยื่นกู้ คุณสมบัติผู้มีสิทธิ หรือเอกสารที่เกษตรกรต้องใช้

จึงต้องแยกสถานะระหว่าง “อนุมัติงบสำหรับสนับสนุนสินเชื่อแล้ว” กับ “เปิดให้เกษตรกรยื่นกู้แล้ว”

จากข้อมูลชุดนี้ยังไม่ควรประกาศว่าเกษตรกรสามารถไปยื่นกู้ได้ทันที

งบกลาง 664.794 ล้านบาท — ยังเป็นข้อเสนอ

อีกก้อนหนึ่งต้องแยกสถานะอย่างชัดเจน

กรมส่งเสริมการเกษตรอยู่ระหว่างเสนองบกลาง 664.794 ล้านบาท ต่อคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการมันสำปะหลัง หรือ นบมส.

เป้าหมายของข้อเสนอคือดำเนินโครงการบริหารจัดการท่อนพันธุ์สะอาดและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ครอบคลุมพื้นที่ 100,000 ไร่

โดยตั้งเป้าผลิตท่อนพันธุ์ทนทาน 160 ล้านลำ และท่อนพันธุ์ต้านทาน 4.48 ล้านลำ เพื่อกระจายให้เกษตรกร

แต่คำว่า “อยู่ระหว่างเสนอ” หมายความว่างบ 664.794 ล้านบาทยังไม่ควรถูกเขียนว่าอนุมัติแล้ว หรือจะมีการจ่ายเงินให้เกษตรกรแล้ว

เอกชนกระจายท่อนพันธุ์ต้านทานแล้วกว่า 5 ล้านลำ

กระทรวงเกษตรฯ ระบุด้วยว่า ภาคเอกชน เช่น สมาคมแป้งมันสำปะหลังไทย และมูลนิธิสถาบันพัฒนามันสำปะหลังแห่งประเทศไทย เข้ามามีส่วนร่วม

หนึ่งในแนวทางคือการใช้นวัตกรรมตัดท่อนพันธุ์สั้น 8–10 เซนติเมตร ซึ่งต้นทางระบุว่าสามารถเพิ่มอัตราการขยายพันธุ์ได้สูงสุดถึง 10 เท่า

พร้อมระบุว่ามีการกระจายท่อนพันธุ์ต้านทานไปสู่เกษตรกรแล้วกว่า 5 ล้านลำ

ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลที่กระทรวงรายงานเกี่ยวกับการดำเนินงานของภาคเอกชน ไม่ใช่ท่อนพันธุ์จากงบกลาง 664.794 ล้านบาทที่ยังอยู่ระหว่างเสนอ

ต้นปี 2570 เตรียมเปิด 3 พันธุ์ใหม่

กรมวิชาการเกษตรเตรียมเปิดตัวมันสำปะหลังต้านทานโรคใบด่างและโรคพุ่มแจ้ 3 พันธุ์ใหม่ ได้แก่

กวก. ระยอง 19
กวก. ระยอง 21
กวก. ระยอง 23

กำหนดไว้ในช่วงต้นปี 2570

กระทรวงเกษตรฯ ระบุว่าพันธุ์เหล่านี้ให้ผลผลิตสูงถึง 6–8 ตันต่อไร่ และจะถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟูผลผลิตมันสำปะหลังของประเทศ

เป้าหมายที่วางไว้คือทำให้ผลผลิตรวมกลับสู่ 35 ล้านตันภายใน 3 ปี

ทั้ง 35 ล้านตันและกรอบเวลา 3 ปีเป็น เป้าหมาย ไม่ใช่ผลผลิตที่เกิดขึ้นแล้ว

เป็นคนละข่าวกับท่อนพันธุ์ “อิทธิ 1–3” ที่ขอนแก่น

ข่าวนี้เป็นพัฒนาการใหม่และต้องแยกจากข่าวก่อนหน้าที่มีการจัดสรรท่อนพันธุ์มันสำปะหลังพันธุ์ อิทธิ 1 อิทธิ 2 และอิทธิ 3 จำนวน 20,300 ลำ ที่ขอนแก่นเมื่อวันที่ 20 กันยายน

ข่าววันที่ 2 ตุลาคมมีสาระใหม่คือ Sandbox 3 จังหวัด กลไก 4C สินเชื่อน้ำหยด งบกลางที่กำลังเสนอ และการเตรียมเปิดพันธุ์ต้านทานชุดใหม่ในปี 2570

จึงไม่ใช่การประกาศจัดสรรท่อนพันธุ์ชุดเดิมซ้ำ

ชาวไร่มันต้องแยก 3 สถานะก่อนตัดสินใจ

สำหรับเกษตรกร ข้อมูลที่สำคัญที่สุดขณะนี้สามารถแยกได้เป็น 3 ระดับ

1. Sandbox นครราชสีมา–ศรีสะเกษ–กาญจนบุรี
ที่ประชุมเห็นชอบขับเคลื่อนแล้ว

2. สินเชื่อน้ำหยด 154.485 ล้านบาท
กระทรวงระบุว่าอนุมัติงบกองทุนสงเคราะห์เกษตรกรแล้ว ดอกเบี้ย 0% ระยะเวลา 3 ปี รายละไม่เกิน 50,000 บาท แต่ต้องรอรายละเอียดวิธีและวันยื่นกู้

3. งบกลาง 664.794 ล้านบาท
ยังอยู่ระหว่างเสนอต่อ นบมส. จึงยังไม่ใช่งบอนุมัติ

สามสถานะนี้ไม่ควรถูกเขียนรวมว่า “รัฐบาลอนุมัติเงินช่วยชาวไร่มันกว่า 819 ล้านบาทแล้ว” เพราะจะทำให้เข้าใจผิดว่าเงินทั้งสองก้อนได้รับอนุมัติในสถานะเดียวกัน

สิ่งที่เกษตรกรควรติดตามต่อโดยตรงคือ รายละเอียดการเข้าร่วม Sandbox และประกาศเงื่อนไขสินเชื่อน้ำหยด ว่าใครมีสิทธิ สมัครที่ไหน และเริ่มยื่นคำขอเมื่อใด

ที่มา : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

เรียบเรียงโดย นาดีดี.คอม