อ้อยเนื้อเยื่อ-เมล็ดพันธุ์ข้าวจากต่างประเทศจะเข้าไทย? กรมวิชาการเกษตรพิจารณาคำขอ “เพื่อวิจัย” ไม่ใช่นำเข้าขาย

กรมวิชาการเกษตรประชุมพิจารณาคำขออนุญาตนำเข้าอ้อยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและเมล็ดพันธุ์ข้าวในฐานะสิ่งต้องห้าม เพื่อใช้ในการทดลองหรือวิจัย พร้อมติดตามและกำกับดูแลการดำเนินงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง แต่สถานะล่าสุดเป็นเพียงการพิจารณาคำขอ ยังไม่มีข้อมูลจากหลักฐานชุดนี้ว่าคณะกรรมการอนุญาตแล้ว และไม่ใช่การเปิดนำเข้าข้าวหรืออ้อยเพื่อการค้า

วันที่ 23 กันยายน 2569 กรมวิชาการเกษตรจัดการประชุม คณะกรรมการพิจารณาการนำเข้าสิ่งต้องห้ามเพื่อการทดลองหรือวิจัย ครั้งที่ 2/2569 ณ ห้องประชุม 201 ตึกกสิกรรม กรมวิชาการเกษตร และผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ หรือ e-meeting

นางสาวปรียานุช ทิพยะวัฒน์ รองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร ในฐานะประธานคณะกรรมการพิจารณาการนำเข้าสิ่งต้องห้ามเพื่อการทดลองหรือวิจัย มอบหมายให้ นายอุดร อุณหวุฒิ ที่ปรึกษากรมวิชาการเกษตรด้านกักกันพืช และกรรมการ ทำหน้าที่ประธานการประชุมครั้งนี้

พิจารณาอ้อยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ-เมล็ดพันธุ์ข้าว

วาระสำคัญของการประชุมคือการพิจารณาคำขออนุญาตนำเข้าสิ่งต้องห้าม 2 กลุ่ม

รายการแรกคือ อ้อยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

รายการที่สองคือ เมล็ดพันธุ์ข้าว

วัตถุประสงค์ของการนำเข้าที่ระบุคือ เพื่อการทดลองหรือวิจัย

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังเกี่ยวข้องกับการรายงานสรุปผลการตรวจติดตามและกำกับดูแลการดำเนินการทดลองหรือวิจัย

“สิ่งต้องห้าม” ไม่ได้หมายความว่าอะไร?

คำว่า “สิ่งต้องห้าม” อาจทำให้ผู้อ่านเข้าใจว่าเป็นสิ่งของผิดกฎหมายที่ห้ามนำเข้าประเทศอย่างเด็ดขาด

แต่ในบริบทของการกักกันพืช คำดังกล่าวเป็นสถานะทางกฎหมายของพืช เชื้อพันธุ์ หรือวัสดุที่อยู่ภายใต้การควบคุม เนื่องจากอาจมีความเสี่ยงด้านศัตรูพืช

สำหรับกรณีที่กฎหมายเปิดช่องไว้ การนำเข้ามาเพื่อการทดลองหรือวิจัยจึงต้องผ่านกระบวนการพิจารณาอนุญาตและอยู่ภายใต้เงื่อนไขการควบคุม

เหตุผลสำคัญของระบบดังกล่าวคือการลดความเสี่ยงที่ศัตรูพืชจากต่างประเทศจะติดมากับวัสดุพันธุ์และหลุดเข้าสู่ระบบการผลิตภายในประเทศ

ไม่ใช่เปิดนำเข้าอ้อยหรือข้าวมาขาย

สำหรับเกษตรกร จุดที่ต้องแยกให้ชัดคือ ข่าวครั้งนี้ ไม่ได้เป็นการเปิดนำเข้าอ้อยหรือข้าวเชิงพาณิชย์

สิ่งที่อยู่ในการพิจารณาคือ อ้อยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและเมล็ดพันธุ์ข้าวสำหรับการทดลองหรือวิจัย

ดังนั้นไม่ควรนำข่าวนี้ไปตีความว่าไทยกำลังอนุญาตให้นำเข้าข้าวจากต่างประเทศเพิ่มเพื่อเข้ามาแข่งขันกับผลผลิตของชาวนา

เช่นเดียวกับอ้อย ไม่ใช่การประกาศให้นำเข้าอ้อยเพื่อเข้าสู่โรงงานน้ำตาลหรือซื้อขายเชิงการค้า

ทำไมต้องคุมการนำเข้าวัสดุพันธุ์?

วัสดุพันธุ์พืชสามารถเป็นช่องทางหนึ่งที่ศัตรูพืชติดเข้ามาจากต่างประเทศได้

หากศัตรูพืชต่างถิ่นหลุดเข้าสู่พื้นที่ผลิต อาจสร้างความเสี่ยงต่อพืชเศรษฐกิจและเพิ่มต้นทุนการจัดการให้เกษตรกร

กระบวนการกักกันและการพิจารณาการนำเข้าวัสดุเพื่อการวิจัยจึงมีหน้าที่สร้างเงื่อนไขให้การนำเข้าเพื่อพัฒนางานวิจัยเกิดขึ้นควบคู่กับการควบคุมความเสี่ยงทางชีวภาพ

แล้วงานวิจัยจะให้อะไรกับเกษตรกร?

การนำวัสดุพันธุ์จากต่างประเทศมาใช้ในงานทดลองหรือวิจัยอาจเป็นส่วนหนึ่งของงานพัฒนาพันธุ์หรือองค์ความรู้ด้านการเกษตร

แต่ข่าววันที่ 23 กันยายน ไม่ได้ระบุวัตถุประสงค์การทดลองของคำขอแต่ละรายการโดยละเอียด

ไม่ได้ระบุว่าจะพัฒนาพันธุ์ลักษณะใด

และยังไม่ได้รายงานผลการทดลองหรือผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นกับเกษตรกร

ดังนั้นยังไม่ควรนำไปพาดว่าการนำเข้าครั้งนี้จะทำให้ชาวนาได้พันธุ์ข้าวใหม่ หรือชาวไร่อ้อยได้พันธุ์อ้อยใหม่แล้ว

พิจารณาคำขอ ≠ อนุญาตแล้ว

สถานะนี้สำคัญที่สุด

ข้อมูลจากกรมวิชาการเกษตรระบุว่า ที่ประชุมจัดขึ้นเพื่อ “พิจารณาคำขออนุญาตนำ” อ้อยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและเมล็ดพันธุ์ข้าวเข้ามาเพื่อการทดลองหรือวิจัย

ข้อมูลที่ตรวจได้ครั้งนี้ ยังไม่ได้ระบุผลการพิจารณาของคำขอทั้งสองรายการ

จึงยังไม่ควรเขียนว่า “กรมวิชาการเกษตรไฟเขียวนำเข้าอ้อยเนื้อเยื่อและเมล็ดพันธุ์ข้าวแล้ว”

สิ่งที่ยืนยันได้ ณ วันที่ 23 กันยายน 2569 คือ คำขอเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการแล้ว

ส่วนจะได้รับอนุญาตหรือไม่ และมีเงื่อนไขกำกับอย่างไร ต้องติดตามผลการพิจารณาต่อไป

วันที่ประชุม : 23 กันยายน 2569

ที่มา : กรมวิชาการเกษตร

เรียบเรียงโดย นาดีดี.คอม