ของมี แต่ขนออกไม่ได้! รัสเซีย–ยูเครนส่งออกข้าวสาลีสะดุด ราคาตลาดโลกพุ่งสูงสุดรอบ 3 ปี เกษตรกรไทยต้องจับตา

ตลาดข้าวสาลีโลกกำลังเผชิญความเสี่ยงรอบใหม่ที่ไม่ได้เกิดจากผลผลิตในไร่เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากปัญหาในการนำผลผลิตออกสู่ตลาด หลังสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างรัสเซียและยูเครนบริเวณทะเลดำกระทบต่อท่าเรือ เรือสินค้า และโครงสร้างพื้นฐานด้านการส่งออก

กระทรวงเกษตรสหรัฐฯ หรือ USDA ปรับลดประมาณการส่งออกข้าวสาลีฤดู 2026/27 ของรัสเซียจาก 47.5 ล้านตันในเดือนกรกฎาคม เหลือ 46 ล้านตันในรายงานเดือนสิงหาคม หรือลดลง 1.5 ล้านตัน

ขณะที่ยูเครนถูกปรับลดประมาณการส่งออกข้าวสาลีจาก 14.5 ล้านตัน เหลือ 13.5 ล้านตัน หรือลดลง 1 ล้านตัน

สิ่งที่น่าสนใจคือ ในกรณีของยูเครน USDA กลับปรับเพิ่มประมาณการผลผลิตข้าวสาลีจาก 24 ล้านตัน เป็น 25.4 ล้านตัน

จึงสะท้อนให้เห็นว่าโจทย์สำคัญของตลาดรอบนี้ไม่ได้อยู่เพียงว่าผลิตข้าวสาลีได้มากหรือน้อย แต่อยู่ที่ความสามารถในการนำผลผลิตจากพื้นที่ผลิตออกไปถึงผู้ซื้อในตลาดโลก

ทะเลดำกลายเป็นคอขวดของตลาดธัญพืช

สถานการณ์หลังรายงาน USDA เดือนสิงหาคมยิ่งมีความตึงเครียดมากขึ้น เมื่อรัสเซียและยูเครนเพิ่มการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านการส่งออกและเรือในบริเวณทะเลดำ

ฝั่งยูเครน ท่าเรือบริเวณทะเลดำซึ่งเคยรองรับการส่งออกสินค้าเกษตรส่วนใหญ่ได้รับผลกระทบ ทำให้ต้องเพิ่มการใช้ท่าเรือบริเวณแม่น้ำดานูบเป็นเส้นทางทดแทน

แต่เส้นทางดังกล่าวมีขีดความสามารถต่ำกว่า และกำลังเกิดปัญหาคอขวด

ณ วันที่ 25 สิงหาคม มีรายงานว่ามีเรือมากกว่า 50 ลำรอผ่านคลอง Sulina เพื่อเข้าไปยังท่าเรือของยูเครน ขณะที่ผู้ประกอบการขนส่งบางรายประเมินว่าจำนวนเรือที่รออยู่บริเวณดังกล่าวอาจสูงถึงประมาณ 70 ลำ

ปัจจุบันเรือที่มุ่งหน้าไปยังท่าเรือยูเครนสามารถผ่านเส้นทางดังกล่าวได้เพียงประมาณ 2–3 ลำต่อวันในบางช่วง ส่งผลให้ต้นทุนจากการรอเรือเพิ่มขึ้น

ข้อมูลกระทรวงเกษตรยูเครนระบุว่า ระหว่างวันที่ 1–21 สิงหาคม ยูเครนส่งออกธัญพืชประมาณ 539,000 ตัน เทียบกับ 1.73 ล้านตันในช่วงเดียวกันของปีก่อน

ฝั่งรัสเซียก็เผชิญปัญหาด้านการส่งออกเช่นกัน หลังการโจมตีท่าเรือและเส้นทางเดินเรือเพิ่มความเสี่ยงในการขนส่งสินค้า

รัฐบาลรัสเซียกำลังพิจารณาหลายแนวทาง ตั้งแต่การเปลี่ยนเส้นทางส่งออกไปยังทะเลบอลติก ทะเลแคสเปียน ตะวันออกไกล ไปจนถึงการพิจารณาเส้นทางอาร์กติก

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ประเมินว่าเส้นทางเหล่านี้มีต้นทุนสูงกว่าและไม่สามารถทดแทนกำลังการส่งออกผ่านทะเลดำและทะเลอะซอฟได้ทั้งหมด

ราคาข้าวสาลีขึ้นสูงสุดในรอบประมาณ 3 ปี

ความกังวลเรื่องการส่งมอบเริ่มสะท้อนเข้าสู่ตลาดสินค้าโภคภัณฑ์

ปลายเดือนสิงหาคม ราคาสัญญาซื้อขายล่วงหน้าข้าวสาลีในตลาดชิคาโกปรับขึ้นสู่ระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2023 หรือประมาณ 3 ปี หลังตลาดกังวลว่าการส่งออกจากทะเลดำอาจติดขัดเป็นเวลานาน

ผู้ซื้อข้าวสาลีรายใหญ่หลายประเทศจึงเริ่มพิจารณาแหล่งวัตถุดิบอื่น เช่น ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา อาร์เจนตินา บัลแกเรีย และโรมาเนีย เพื่อทดแทนสินค้าที่อาจส่งออกจากรัสเซียและยูเครนไม่ทันตามกำหนด

แต่การเปลี่ยนแหล่งซื้อมีต้นทุนสูงกว่า โดยเฉพาะค่าขนส่งและราคาสินค้าจากบางประเทศ

ทำไมเกษตรกรไทยควรจับตา?

แม้ประเทศไทยจะไม่ได้เป็นผู้ผลิตข้าวสาลีรายใหญ่ของโลก แต่ไทยมีการนำเข้าข้าวสาลีเพื่อใช้ทั้งในอุตสาหกรรมอาหารและอาหารสัตว์

ดังนั้น หากราคาข้าวสาลีโลกและต้นทุนขนส่งปรับสูงขึ้นเป็นเวลานาน ย่อมมีโอกาสส่งผ่านมายังต้นทุนวัตถุดิบภายในประเทศ

นอกจากนี้ ข้าวสาลียังอยู่ในตลาดธัญพืชที่เชื่อมโยงกับวัตถุดิบอาหารสัตว์ชนิดอื่น เมื่อราคาของวัตถุดิบชนิดหนึ่งเปลี่ยนแปลง ผู้ซื้อสามารถปรับสูตรหรือหันไปหาวัตถุดิบทดแทน ทำให้ต้องติดตามผลกระทบต่อข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และวัตถุดิบชนิดอื่นด้วย

อย่างไรก็ตาม ยังไม่ควรสรุปในเวลานี้ว่าราคาข้าวโพดหรือสินค้าเกษตรไทยจะปรับขึ้นตามข้าวสาลีโดยอัตโนมัติ เพราะยังขึ้นอยู่กับนโยบายนำเข้า สต็อกในประเทศ ความต้องการของอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ และราคาวัตถุดิบทางเลือกอื่น

สิ่งที่สถานการณ์ทะเลดำกำลังแสดงให้เห็นชัดเจนคือ ในตลาดสินค้าเกษตรโลก “ปริมาณผลผลิต” เป็นเพียงส่วนหนึ่งของสมการ

แม้ข้าวสาลีจะมีอยู่ในประเทศผู้ผลิต แต่หากท่าเรือไม่สามารถทำงาน เรือไม่สามารถเข้าไปรับสินค้า หรือค่าขนส่งสูงจนผู้ซื้อจำเป็นต้องเปลี่ยนแหล่งซื้อ ผลผลิตเหล่านั้นก็ไม่สามารถเข้าสู่ตลาดได้ตามปกติ

ดังนั้น ในช่วงต่อจากนี้ สิ่งที่ต้องจับตาอาจไม่ใช่เพียงว่ารัสเซียและยูเครนจะเก็บเกี่ยวข้าวสาลีได้กี่ล้านตัน

แต่ต้องจับตาว่า

*“ข้าวที่เก็บเกี่ยวได้ จะขนออกจากทะเลดำได้มากแค่ไหน?”**

เพราะคำตอบของคำถามนี้อาจเป็นหนึ่งในตัวกำหนดทิศทางราคาธัญพืชโลกในช่วงที่เหลือของปี 2569

#นาดีดีดอทคอม #นาดีดีข่าวเกษตร #ข่าวเกษตร #เกษตรกร #ข้าวสาลี #ธัญพืช #ราคาธัญพืช #รัสเซีย #ยูเครน #ทะเลดำ #USDA #WASDE #อาหารสัตว์ #ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ #ตลาดสินค้าเกษตร