ทำนาเสร็จแล้วค่อยหาคนซื้อ อาจต้องเปลี่ยน! “ตราฉัตร” ดึงชาวนาเป็นพาร์ตเนอร์ รู้ตลาดก่อนปลูก ตั้งเป้าดูแลถึง 4 ล้านไร่

“ปลูกข้าวก่อน แล้วค่อยหาตลาด” วิธีคิดที่คุ้นเคยในภาคการผลิตข้าวไทยอาจกำลังถูกท้าทาย เมื่อข้าวตราฉัตรวางยุทธศาสตร์ From Table to Farm เริ่มจากศึกษาว่าผู้บริโภคต้องการข้าวแบบใด ก่อนส่งความต้องการย้อนกลับไปถึงการเลือกพันธุ์ การจัดการแปลง และการผลิตของเกษตรกร

แนวทางดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของตลาดข้าว ทั้งการแข่งขันด้านราคา ตลาดส่งออกที่ผันผวน พฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ การเข้าสู่สังคมสูงวัย และปริมาณการบริโภคข้าวต่อคนที่เปลี่ยนไป

โจทย์ของธุรกิจจึงไม่ใช่เพียงผลิตข้าวจำนวนมากแล้วหาทางขาย แต่ต้องรู้ก่อนว่าผู้บริโภคต้องการสินค้าแบบใด

ตัวอย่างเช่น ตลาดสุขภาพอาจต้องการข้าว กข43 ซึ่งมีคุณสมบัติด้านดัชนีน้ำตาล ขณะที่ผู้บริโภคอีกกลุ่มต้องการข้าวขาวพื้นนุ่มอย่าง กข79 และในอนาคตอาจมีความต้องการข้าวที่ตอบโจทย์ด้านโปรตีนหรือคุณสมบัติเฉพาะอื่นมากขึ้น

เมื่อปลายทางแตกต่างกัน การผลิตต้นทางจึงต้องแตกต่างตามไปด้วย

ข้าวตราฉัตรจึงกำลังขยายบทบาทจากผู้ผลิตและจำหน่ายข้าว เข้าไปสู่การบริหารจัดการพื้นที่เพาะปลูก โดยเปิดให้เกษตรกรขึ้นทะเบียนเป็นสมาชิก รวมถึงดำเนินการในลักษณะคล้าย Contract Farming การรวมแปลง และการบริหารจัดการฟาร์ม

เป้าหมายคือสามารถตรวจสอบย้อนกลับและควบคุมคุณภาพข้าวตั้งแต่แปลงผลิต เพื่อให้ได้ชนิดและคุณภาพของวัตถุดิบตรงตามความต้องการของตลาด

สำหรับปี 2569 ข้าวตราฉัตรตั้งเป้าพื้นที่ภายใต้การบริหารจัดการประมาณ 700,000 ไร่ แต่ตัวเลขดังกล่าวยังถือเป็นเพียงจุดเริ่มต้น

เนื่องจากธุรกิจมีความต้องการข้าวสารประมาณ 1 ล้านตันต่อปี หากคำนวณย้อนกลับเป็นพื้นที่เพาะปลูก จะอยู่ที่ประมาณ 4 ล้านไร่

เป้าหมายในระยะต่อไปจึงต้องการให้ข้าวสารที่เข้าสู่ธุรกิจมาจากพื้นที่ที่สามารถกำกับดูแลต้นน้ำได้ทั้งหมด ไม่ว่าจะผ่าน Contract Farming การเข้าไปบริหารจัดการ หรือการรวมแปลงขนาดใหญ่

เปลี่ยนจาก “ช่วยชาวนา” เป็น “ทำธุรกิจร่วมกับชาวนา”

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ บริษัทระบุว่าไม่ต้องการมองเกษตรกรในฐานะผู้รับความช่วยเหลือ แต่ต้องการให้เป็น “พาร์ตเนอร์” ทางธุรกิจ

สิ่งที่ภาคธุรกิจจะนำเข้าไปสนับสนุนประกอบด้วยองค์ความรู้ เทคโนโลยี เมล็ดพันธุ์ ปัจจัยการผลิต การบริหารจัดการแปลง การใช้ปุ๋ยให้เหมาะสมกับพื้นที่ ไปจนถึงกระบวนการเก็บเกี่ยว

เป้าหมายคือเพิ่มประสิทธิภาพและลดความเสี่ยงในการผลิต โดยเฉพาะข้าวพรีเมียมที่เกษตรกรบางพื้นที่มีโอกาสผลิตเพียงปีละครั้ง หากเลือกพันธุ์หรือวิธีการผลิตผิดพลาด อาจต้องรอถึงฤดูถัดไปจึงจะแก้ตัวได้

ด้านผลผลิต บริษัทระบุว่าโมเดลดั้งเดิมมีผลผลิตประมาณ 400 กิโลกรัมต่อไร่ ขณะที่เป้าหมายจากการนำเทคโนโลยีและการจัดการสมัยใหม่เข้ามาช่วยอยู่ที่ประมาณ 500 กิโลกรัมต่อไร่

ผลผลิตส่วนที่เพิ่มขึ้นจะถูกนำมาใช้เป็นตัวชี้วัด หรือ KPI และเชื่อมโยงเข้าสู่แนวทางแบ่งผลประโยชน์ หรือ Profit Sharing กับเกษตรกร

จาก “ปลูกแล้วขาย” สู่ “รู้ว่าจะขายอะไร ก่อนลงมือปลูก”

ประเด็นที่น่าจับตาที่สุดของยุทธศาสตร์นี้อาจไม่ใช่ตัวเลขพื้นที่ 4 ล้านไร่ แต่เป็นการพยายามเปลี่ยนลำดับความคิดในการผลิตข้าว

โมเดลเดิมอาจเริ่มจากเกษตรกรเลือกพันธุ์ ปลูก เก็บเกี่ยว แล้วนำผลผลิตเข้าสู่ตลาด ก่อนเผชิญกับคำถามว่าปีนั้นมีผู้ซื้อมากน้อยเพียงใดและจะได้ราคาเท่าไร

แต่แนวคิด From Table to Farm พยายามกลับกระบวนการ โดยเริ่มจากศึกษาความต้องการของผู้บริโภค กำหนดประเภทข้าวที่ตลาดต้องการ แล้วจึงย้อนกลับไปวางแผนพันธุ์ พื้นที่ การผลิต และคุณภาพร่วมกับเกษตรกร

สำหรับชาวนาไทย แนวคิดนี้จึงมีคำถามที่น่าสนใจมากกว่าการติดตามว่า “ข้าวตราฉัตรจะบริหารพื้นที่ได้ถึง 4 ล้านไร่เมื่อไร”

คำถามที่ใหญ่กว่าคือ หากตลาดข้าวในอนาคตต้องการสินค้าที่มีคุณสมบัติเฉพาะมากขึ้น การตัดสินใจเลือกพันธุ์โดยไม่รู้ปลายทางของตลาดก่อน อาจเพิ่มความเสี่ยงด้านราคาหรือไม่

เพราะในวันที่ตลาดเปลี่ยนเร็ว การทำนาอาจไม่ได้เริ่มต้นในวันที่รถไถลงแปลงอีกต่อไป

แต่อาจเริ่มตั้งแต่การตอบคำถามให้ได้ว่า

*“ก่อนจะหว่านข้าวลงนา เรารู้หรือยังว่าใครจะซื้อ?”**

#นาดีดีดอทคอม #นาดีดีข่าวเกษตร #ข่าวเกษตร #ชาวนา #ข้าว #ข้าวไทย #ทำนา #ข้าวตราฉัตร #ตลาดนำการผลิต #ContractFarming #เกษตรกร #พันธุ์ข้าว #กข43 #กข79 #ตลาดข้าว